27 Ocak 2013 Pazar

Biraz Matematik, Biraz Oyun: Karadeniz'de ne kadar hamsi var?

Gelin biraz oyun oynayalım. Biliyorsunuz öğrenmede oyunun önemi herkesçe kabul edilen bir olgudur.

Akademik kariyer için bir çabam olmadığı için elimdeki bu veriyi bir bilimsel dergide değerlendirmek zorunda değilim. Amaç işe yararlılık ise; bilgiyi geniş kitlelere ulaştırma bakımından gelbalder forumun daha uygun olduğunu düşünüyorum.

Bu oyunda bilim adamları tarafından geliştirilmiş hesaplama ve tahmin teknikleri değil, mantık matematiği kullanılacaktır.
Yani parmak hesabı yapacağız. Belli olmaz, birileri alır rakamları değiştirir, fishery research dergisinde yayınlıyıverir Ama ben sorumluluk kabul etmem.

____________________________________________

Geçen sene bir hamsi gırgır teknesi yedeğiyle beş kez denize çıktım.
Her seferinde yaklaşık 3000 adet olmak üzere, toplam 15 bin adet civarında hamsi örneği aldım.
Bir kez iri hamsiye iki kez de ince hamsiye denk geldim.
Avı tam temsil etmesi için örnekleri balık yüklemeye başlandığı zaman, yarısı yüklenince ve en sonunda 1000 er tane olmak üzere aldım.

Balıkların boylarını ve ağırlıklarını ölçtüm, yaklaşık 150 tanesinin kulak taşına bakarak yaşlarını okudum.
15 bin balığın yaş dağılımını ayrıca bir matematiksel modele göre de tespit ettim.

Denizdeki hamsinin ortalama olarak yaş dağılımı şöyle çıktı;

% 78.7 si sıfır yaşında (yani o yıl doğmuş balık)
% 16.9 u bir yaşında
% 3.6 sı iki yaşında
% 0.8 i üç yaşında

Balık sayıları yaşa göre bu şekilde dağılıyordu

Sıfır yaşında 11899 adet
Bir yaşında 2554 adet
İki yaşında 545 adet
Üç yaşında 121 adet

Yaşa göre balıkların ortalama boyu aşağıdaki gibi çıktı.

Sıfır yaşında 8.58 cm
Bir yaşında 10.66 cm
İki yaşında 12.11 cm
Üç yaşında 13.26 cm

Yaşa göre balıkların ortalama balık ağırlıkları ise aşağıda verildiği gibiydi

Sıfır yaşında 4.01 gr
Bir yaşında 7.72 gr
İki yaşında 10.74 gr
Üç yaşında 13.40 gr

--------------------------------
Şimdi oyun başlıyor;
--------------------------------

2011 yılında yapılan son çalışmaya göre Karadeniz'de bir ile bir milyon ikiyüzbin ton arasında balık varmış. Bu rakamı ister kabul edin, isterse etmeyin, nihayetinde oyun oynuyoruz şurada

Soru : Sizce denizde avlanabilecek balık miktarı kaç tondur.

DEVAMI İÇİN AŞAĞIDAKİ BAĞLANTIYA TIKLAYINIZ.

Biraz Matematik, Biraz Oyun: Karadeniz'de ne kadar hamsi var?